De digitale overheid: openheid van zaken

Publicatiedatum: 19 april 2021 09:12
Eind maart lekten de inmiddels beruchte woorden "Omtzigt, functie elders"  op het aantekeningenblad van verkenner Kajsa Ollongren. Maar, hoewel dit ongemakkelijke inkijkje in de politieke onderhandelingen veel oproept bij alle machten van de trias politica is het onderdeel van de toekomst voor overheden. Van hen wordt een andere rol verwacht met de komst van derde fase van de Wet Digitale Toegankelijkheid, de Wet Elektronische Publicaties en de Wet Open Overheid. Anna Jansma, adviseur informatiemanagement, vertelt meer.

23-06-2021: Ingang derde fase Wet Digitale Toegankelijkheid

Met de ingang van 23 juni 2021 wordt van overheden verwacht dat hun mobiele applicaties Digitoegankelijk (*) zijn. Dit houdt in dat iedereen die gebruik maakt van overheidsapplicaties toegang moet hebben tot dezelfde overheidsinformatie. Ook moeten overheidsinstanties een toegankelijkheidsverklaring weergegeven wanneer één van hun mobiele applicaties gedownload wordt. 

01-07-2021: Inwerkingtreding Wet Elektronische Publicaties

Vanaf 1 juli 2021 zijn overheden verplicht om officiële publicaties (**) te publiceren via de applicatie Decentrale regelgeving en Officiële Publicaties (DROP). Dit geldt in eerste instantie voor nieuwe officiële publicaties, maar vanaf 2022 ook voor bestaande beleidsregels. 

In voorbereiding: Wet Open Overheid

Het doel van de Wet Open Overheid is het bevorderen van de transparantie en verantwoording van overheden. Deze bevordering gebeurt door overheden te verplichten om zoveel als mogelijk informatie in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken en te publiceren. Dit moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te archiveren is. Naar verwachting treedt deze wet in 2022 in werking. 

Schijn bedriegt

Hoewel het op het eerste oog eenvoudig lijkt om deze ontwikkeling als overheid toe te passen, blijkt dit in de praktijk nog niet zo eenvoudig te zijn. Zo zijn PDF-bestanden vaak niet of onvoldoende toegankelijk, waardoor deze niet gepubliceerd mogen worden op overheidswebsites of overheidsapplicaties. Verder zijn de bestaande beleidsregels van overheden bijvoorbeeld niet te vinden op één plek, maar zijn deze verspreid over onder andere papieren en digitale archieven, huis-aan-huisbladen, via officiële bekendmakingen.nl en de website van de desbetreffende overheid. Ook is het een uitdaging om actieve openbaarmaking te realiseren als men tegelijkertijd rekening moet houden met de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. De komst van deze juridische ontwikkelingen leveren de overheden extra werk en administratie op en vragen om een cultuur verandering binnen deze organisaties. Daarmee zou je haast kunnen stellen dat dit een opgave is die gevoelsmatig meer weg heeft van het oplossen van de jaarlijkse kerstpuzzel van de AIVD, dan het oplossen van een twee-sterren sudoku.  

Meer inzicht en controle

Toch komen de initiatiefnemers van deze wetten tegemoet aan de vraag van de burger en de media om meer inzicht en controle te hebben op de besluitvorming van de overheid zodat duidelijk is wat er gebeurt en, misschien nog wel veel belangrijker: waarom. Dit vraagt om transparantie en een weloverwogen en secure werkwijze van overheden. Hopelijk brengen deze ontwikkelingen het beoogde effect teweeg en zorgen ze bij de volgende politieke onderhandelingen voor een relatief soepel proces. To be continued…

(*) De applicaties moeten dan voldoen aan de Europese norm 301 549, die verwijst naar de technische standaard WCAG 2.1 van W3C die specificeert hoe content op websites, in webapplicaties en documenten toegankelijk kunnen worden gemaakt. De Wet Digitale Toegankelijkheid verplicht overheden om hun applicaties per 23-06-2021 aan deze Europese norm te laten voldoen. 

(**) Alle wettelijk voorgeschreven bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen van (voorgenomen) besluiten met rechtsgevolgen die niet tot één of meer belanghebbenden zijn ingericht.

 

Anna Jansma

 

 

Contact

Telefoon: 088-8883000

E-mail: info@thorbecke.nl

 

 

Volg ons via

 

 

 

Terug naar

Missie van Thorbecke

Door daadkracht én in samenwerking
publieke organisaties verder brengen

 

 

Thorbecke Nieuwsbrief

 

Contact

088-8883000
info@thorbecke.nl