En we hebben een woonboot…

Door: Erland Dohmen, jurist

Publicatiedatum: 28 juni 2021 13:55
In mijn vorige blog heb ik uitgelegd wat planschade inhoudt en hoe deze wordt vastgesteld door middel van planologische vergelijking. Naast de planologische vergelijking is het echter belangrijk om te beschouwen welk object de planschade lijdt. De eigenschappen van het object bepalen namelijk in welke omvang en of er überhaupt schade is. Algemeen bekend is bijvoorbeeld dat koopwoningen voor planschadevergoeding in aanmerking komen, mits aan alle overige eisen is voldaan. Maar hoe zit de vork in de steel bij woonschepen? Komen zij ook, zoals ‘normale’ woningen op het land, in aanmerking voor planschadevergoeding?

Planschade bij woonschepen

Daarover gaat de uitspraak van 12 mei 2021 van de Afdeling Bestuursrechtspraak voor de Raad van State. Appellant is eigenaar van twee woonschepen, gelegen te Amsterdam. Hij stelt planschade geleden te hebben ten gevolge van drie planologische wijzigingen. Deze wijzigingen maken hoogbouw en de komst van een brug mogelijk, vlakbij de ligplaats van de twee woonschepen. Dit zorgt voor waardevermindering van de twee woonschepen. De gemeente Amsterdam heeft de aanvraag afgewezen op grond van het feit dat woonschepen niet duurzaam met de grond of oever verenigd zijn. Er is dus geen sprake van onroerend goed, wat een vereiste is om in aanmerking te komen voor de vergoeding van planschade, aldus de gemeente. De eigenaar van de woonschepen voert hiertegen aan dat de woonschepen erg moeilijk los te koppelen zijn van de oever en dat hij onroerendezaakbelasting betaalt. Tevens zijn de schepen ingetekend in het huidige bestemmingsplan. Belangrijk in deze zaak is dus om vast te stellen wat een onroerend goed is. De wet geeft hier antwoord op in artikel 3:3 van het Burgerlijk Wetboek:

Artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek:

  1. Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken.
  2. Roerend zijn alle zaken die niet onroerend zijn.

Voor deze casus is de passage “werken die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtsreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of bouwwerken”, van belang. In casu gaat het namelijk om een woonschip dat met de oever verenigd is door middel van de verbindingen. De vraag is of deze verbindingen ervoor zorgen dat het woonschip duurzaam met de oever verenigd is.

Uitspraak van de Afdeling

De Afdeling Bestuursrechtspraak is het met de gemeente eens: Volgens de Afdeling is het feit dat de woonschepen los te koppelen zijn van de oever, leidend. De woonboten zijn niet duurzaam met de grond verenigd, dat de verwijdering moeilijk zal zijn en volgens appellant zelfs een week in beslag kan nemen, doet daar niet aan af. Appellant komt dus niet in aanmerking voor vergoeding van planschade, aldus de Afdeling. De Afdeling zet hiermee de lijn voort die ze in eerdere uitspraken heeft uitgezet. In 20151 kwam namelijk een vrijwel identieke zaak als de onderhavige voor de Afdeling. De Afdeling overwoog toen tevens dat een woonschip geen onroerende zaak is. Hoewel het woonschip namelijk wel verbonden was met de oever en het er ook voor langere tijd kon liggen, was het niet duurzaam met de oever verenigd. Beslissend was, net als in onderhavige zaak, dat de verbindingen losgekoppeld konden worden indien nodig2.  
Het woonschip kon daarmee buiten de invloedsfeer van de planologische ontwikkeling worden geplaatst, waardoor een woonschip niet in aanmerking kan komen voor tegemoetkoming in planschade3. Ten slotte is er nog een uitspraak van de Hoge Raad4. In deze uitspraak ging het om een woonschip dat aan de oever verbonden was en op nutsvoorzieningen- en riolering aangesloten was. Het woonschip zelf was met de grond verbonden door de  beugels die waren verbonden met in de bodem verankerde meerpalen. Volgens de Hoge Raad is een woonschip echter een constructie die ontworpen is om te drijven en daarmee is het een schip. Een schip kan per definitie geen onroerende zaak zijn, aldus de Hoge Raad5

De Afdeling en de Hoge Raad zijn het dus met elkaar eens dat een woonschip geen onroerende zaak kan zijn. Daarmee komt een bewoner van een woonschip, als deze los te koppelen is, nooit in aanmerking voor een tegemoetkoming in planschade. 
>> Lees hier de volledige uitspraak   

ABRvS 14 januari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:32
ABRvS 14 januari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:32, r.o. 4.1.
ABRvS 14 januari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:32, r.o. 5.1.
HR 15 januari 2010, ECLI:NL:HR:2010:BK9136
HR 15 januari 2010, ECLI:NL:HR:2010, BK9136, r.o. 4.2.

 

 

 

Erland Dohmen

Erland Dohmen

 

 

Contact

Telefoon: 088-8883000

E-mail: info@thorbecke.nl

 

 

 

Volg ons via

 

 

 

Terug naar

Missie van Thorbecke

Door daadkracht én in samenwerking

publieke organisaties verder brengen

 

 

Thorbecke Nieuwsbrief

 

Contact

088-8883000
info@thorbecke.nl